Hoe blijf je je geheugen uitdagen? Marijke Miatton en Durk Talsma geven inzicht in Humo

Hoe blijf je je geheugen uitdagen? Marijke Miatton en Durk Talsma geven inzicht in Humo

Hoe blijf je je geheugen uitdagen? Marijke Miatton en Durk Talsma geven inzicht in Humo

Waarom onthouden we sommige dingen moeiteloos, terwijl we andere meteen vergeten? En wat kunnen we doen om ons geheugen te ondersteunen wanneer we ouder worden?

In Humo geven Durk Talsma, hoofddocent cognitieve psychologie aan de UGent, en prof. Marijke Miatton, klinisch neuropsychologe aan het UZ Gent en lid van het GRAY netwerk, inzicht in de werking van ons geheugen. Van de kracht van humor tot het belang van slaap en nieuwe dingen leren.

Aandacht en associaties helpen ons onthouden

Iets vergeten betekent niet altijd dat ons geheugen achteruitgaat. Wie zijn sleutels weglegt terwijl hij met iets anders bezig is, geeft die handeling soms onvoldoende aandacht om ze goed te onthouden.

Bestaande kennis speelt daarbij een rol. Nieuwe informatie blijft makkelijker hangen wanneer we ze kunnen verbinden met wat we al weten. Miatton vergelijkt dat in het interview met een geheugenweb: wie veel over een onderwerp weet, heeft meer aanknopingspunten om nieuwe informatie een plaats te geven.

Emoties en opvallende beelden kunnen die verbindingen versterken. Humor helpt volgens Talsma om onze aandacht vast te houden en kan informatie beter doen beklijven.

Niet alleen herlezen, maar actief ophalen

Wie iets wil leren, doet er volgens Talsma goed aan om niet alleen te herlezen. Jezelf overhoren en bewust proberen informatie uit het geheugen op te halen, helpt om het geheugenspoor te versterken.

Daarnaast bespreekt hij gespreide herhaling: informatie op verschillende momenten opnieuw bekijken, met steeds grotere tussenpozen. Rust en voldoende slaap zijn daarbij belangrijk voor de verwerking en opslag van informatie.

Nieuwe dingen leren op latere leeftijd

Wat kun je doen om je brein te blijven uitdagen? Miatton noemt onder meer een andere taal leren, een muziekinstrument bespelen en danslessen volgen.

Bij vertrouwde puzzels blijft het trainingseffect volgens Talsma vooral beperkt tot de vaardigheden die je ermee oefent. Miatton benadrukt daarom het belang van uitdaging: wie graag sudoku’s maakt, kiest ze het best voldoende inspannend.

Ze licht het begrip cognitieve reserve toe: een buffer die mensen opbouwen door hun brein te blijven gebruiken en uitdagen. Volgens haar kan ook wie na het pensioen cognitief actief wordt, nog aan die reserve bijdragen.

Binnen GRAY: bewegen en tegelijk nadenken

Marijke Miatton maakt deel uit van het GRAY netwerk, dat verschillende disciplines samenbrengt rond gezond ouder worden.

In aanvulling op het interview vertelt ze dat we binnen GRAY experimenteren met beweegvormen waarbij deelnemers tegelijkertijd moeten nadenken, zoals RGM. Volgens Miatton zijn de eerste bevindingen veelbelovend. Het gaat om voorlopige resultaten, niet om een al bewezen effect.

Slaap en sociale contacten

Naast cognitieve uitdaging bespreken de onderzoekers het belang van slaap. Miatton legt uit dat zowel te weinig slaap als een vaak onderbroken nachtrust tot geheugenproblemen kan leiden.

Sociale activiteiten kunnen cognitief stimuleren en brengen vaak beweging en afwisseling met zich mee. Talsma benadrukt dat ontmoetingen onze leefwereld en de variatie aan ervaringen verruimen.

Wanneer laat je geheugenklachten onderzoeken?

Af en toe niet op een naam of woord kunnen komen, valt volgens Miatton onder normale vergeetachtigheid. Wanneer geheugenproblemen het dagelijks leven beïnvloeden en mensen in de omgeving veranderingen opmerken, is dat een reden om ze te laten onderzoeken.

Benieuwd naar de volledige uitleg van Marijke Miatton en Durk Talsma? Lees het interview in Humo.

Lees het volledige interview in Humo

Bron: interview door Marc Van Springel, Humo, 2 november 2026. De passage over de experimenten met beweegvormen binnen GRAY is gebaseerd op aanvullende toelichting van Marijke Miatton.